Kan Şekeri Ölçümü

Kan şekeri vücudu dolaşan kan aracılığı ile tüm hücrelerin kullanımına sunulan enerji verici bir maddedir; bu madde glikoz olduğu için, kan şekeri yerine kan glikozu tabiri de sıklıkla kullanılır. Normal değerleri 70-110 (mg/dl) arasındadır. Düşmesine hipoglisemi, yükselmesine hiperglisemi denir.

Kan şekeri niçin önemlidir?

İnsan vücudundaki tüm hücreler yaşamlarını devam ettirebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Enerjinin bittiği yerde önce hücre yaşamı sonra da o hücrenin ait olduğu canlının yaşamı sona erer. Vücudumuz sadece şekerden değil, yağlardan ve proteinlerden de enerji elde edebilir. Ancak birkaç nedenle enerji kaynağı olarak kan şekeri çok önemlidir:

• Bazı hücrelerimiz enerji kaynağı olarak sadece glikozu kullanabilir ve daima kanda belirli miktarda glikoz bulunmasını arzu ederler. Bu hücrelerin başında sinir hücrelerimiz (yaklaşık 1 trilyon), oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerimiz (yaklaşık 25 trilyon), erkek üreme hücreleri (spermler) gelir. Kan şekerimiz düştüğünde ortaya çıkan bayılmanın asıl nedeni sinir hücrelerinin kandan yeterince şeker alamaması ve ihtiyaç duydukları enerjiyi elde edememesidir. Böylece düzgün çalışamazlar ve vücudu yönetmede zaafiyet ortaya çıkar, kişi bayılır.

• Vücudumuzda en çok enerji tüketen hücreler bizi hareket ettiren kas hücreleridir. Ağırlık olarak yaklaşık vücudumuzun yarısını oluştururlar. Bu hücreler tüm kaynaklardan enerji elde edebilmelerine rağmen, mümkünse glikozu tercih ederler. Bir otomobil ile benzerlik kurmayı denersek; glikoz süper benzin, yağlar ise normal benzin gibidir.

• Vücudumuz ve özellikle kaslarımız, hızla ve çok fazla enerji üretmeye ihtiyaç duyduğunda (ör. koşma- kaçma, spor yapma vs.) glikozdan çok daha hızlı bir şekilde enerji elde edebilir. Yani süper benzin örneğinde olduğu gibi glikoz yağlardan daha kolay ve daha hızlı yakılır ve daha çabuk, daha çok enerji ortaya çıkabilir. Yağların yakılması ve enerjinin ortaya çıkarılması biraz daha uzun zaman alır.

Kan Şekeri Nasıl Ölçülür?

Kan şekeri ölçümü yapmak için şeker ölçüm cihazı ile parmak ucundan alınan bir damla kan yeterlidir. Öncelikle eller sabunlu suyla iyice yıkanır veya kanın alınacağı parmak alkol ve pamuk yardımıyla silinip temizlenir. Eğer parmak alkolle silinir ise parmaktan çıkan ilk damla kan alınmaz, pamukla silinir ikinci damla ile ölçüm yapılır. Çünkü alkol ölçümde yanlış değerlerin bulunmasına neden olabilir. Sonrasında kan şekeri ölçüm cihazı içinde bulunan küçük iğneyle parmak ucu delinir, delme miktarı deri kalınlığına göre ve kan çıkacak şekilde ayarlanmalıdır. Cihazın stripterinin cam mekanizmasına bir damla kan değdirilir ve ölçümün yapılması beklenir. Birkaç dakika sonra kan şekeri ölçülmüş olur. Ölçülen değer saklanmalı ve normal değerlerin dışındaysa doktora başvurulmalı gerekli tedavi uygulanmalıdır.